14 listopada: Początki Poczty Polskiej we Wrocławiu

Dnia 14 listopada 1945 roku Poczta Polska we Wrocławiu rozpoczęła dostarczanie listów i przesyłek do domów i urzędów. Organizacja usług pocztowych w powojennym Wrocławiu nie była rzeczą łatwą, gdyż w trakcie walk o Festung Breslau zniszczona została wraz z wyposażeniem większość wrocławskich urzędów pocztowych, poza kilkoma placówkami położonym na peryferiach. Jak rozwijały się usługi pocztowe w powojennym Wrocławiu? Z jakimi problemami borykali się pierwsi listonosze?


Zniszczony budynek głównej siedziby poczty we Wrocławiu, II połowa lat 40. XX wieku.
Fot. ze zbiorów Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”


Dyrekcja Okręgu Poczt i Telegramów we Wrocławiu, której zadaniem było przejęcie w imieniu polskiego Ministerstwa Poczt i Telegrafów całego majątku niemieckiej poczty na Dolnym Śląsku, powstała już 27 marca 1945 roku, czyli wtedy, gdy we Wrocławiu trwały jeszcze zacięte walki. Mimo tego Dyrekcja rozpoczęła już tworzenie na terenie regionu polskiej sieci pocztowej. Swoje funkcjonowanie instytucja ta rozpoczęła w Trzebnicy, przenosząc się następnie do Legnicy, a dopiero 21 lipca 1945 roku do Wrocławia. Tymczasem 16 maja – już dziesięć dni po zakończeniu działań wojennych w mieście i po sześciu dniach od przybycia do Wrocławia grup operacyjnych pod wodzą prezydenta Bolesława Drobnera – w stolicy Dolnego Śląska powstał pierwszy urząd pocztowy zorganizowany przy obecnej ul. Jedności Narodowej 4. Wkrótce zaczęto tworzyć następne placówki. 15 sierpnia rozpoczął działalność dworcowy urząd pocztowy Wrocław 2 przy ul. Małachowskiego, co znacznie usprawniło ambulansowy ruch pocztowy na terenie miasta. W tym czasie uruchomiono również pierwsze połączenia pocztowe między Wrocławiem, Legnicą, Kluczborkiem i Ząbkowicami.

Wraz z postępującą stabilizacją i odbudową życia społeczno-ekonomicznego stopniowo zwiększano liczbę urzędów i punktów obsługi pocztowej oraz zakres świadczonych usług. Rozbudowywano i modernizowano bazę materialną oraz strukturę tej tak niezwykle istotnej dla społeczeństwa instytucji.

W pierwszych miesiącach funkcjonowania Poczty Polskiej we Wrocławiu, wśród zatrudnianych przez nią listonoszy przeważali Niemcy. Znali oni dobrze swoje rodzinne miasto, choć nie znając nowych polskich nazw, bardzo często mylili adresy, przez co przesyłki błąkały się nieraz, jak notowała ówczesna prasa wrocławska, nawet przez kilka tygodni. Stopniowo, wraz z wyjazdem Niemców oraz napływem Polaków, nastąpił proces polonizacji tej instytucji.

Pod koniec 1946 roku na Dolnym Śląsku działały już 382 urzędy pocztowe, z tego kilkadziesiąt w samym Wrocławiu. Placówki te obsługiwało łącznie 3440 pracowników. W chwili obecnej na terenie miasta funkcjonuje 65 placówek pocztowych.

Wiele o historii poczty, a także jej losach we Wrocławiu, można się dowiedzieć, odwiedzając Muzeum Poczty i Telekomunikacji działające we Wrocławiu od 1956 roku. Mieści się ono w kompleksie Poczty Polskiej przy ul. Zygmunta Krasińskiego 1. Do 1998 roku Muzeum było placówką resortową, a od tego roku podporządkowane jest samorządowi województwa dolnośląskiego.

dr Krzysztof Popiński
historyk
Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu